Manteision Chwarae

Gwneud Sir Ddinbych yn Gymuned sy’n Croesawu Chwarae

Beth yw Chwarae?

Mae chwarae’n agenda dan arweiniad y plentyn. Dyma beth maent yn dymuno ei wneud ac yn dewis ei wneud pan gânt y rhyddid, annibyniaeth, amser a lle i bennu eu hymddygiad eu hunain.

“Mae chwarae’n cwmpasu ymddygiad plant sy’n cael ei ddewis o wirfodd, ei arwain yn bersonol a’i gymell yn reddfol. Nid yw’n cael ei wneud ar gyfer unrhyw nod neu wobr allanol, ac mae’n rhan sylfaenol a chreiddiol o ddatblygiad iach – nid yn unig ar gyfer plant unigol, ond hefyd ar gyfer y gymdeithas maent yn byw ynddi.” 1 (Polisi Chwarae LlCC 2002) 1

Mae dewis o wirfodd yn golygu bod plant eu hunain yn dewis pryd, sut a beth i chwarae. Nid yw chwarae’n rhan o raglen benodedig ac nid yw’n golygu cwblhau unrhyw gamau.

Mae arwain yn bersonol yn golygu bod y plant eu hunain yn rheoli cynnwys eu chwarae a nhw sy’n penderfynu’r rheolau a’r rolau y byddant yn eu chwarae.

Mae cymell yn reddfol yn golygu bod y chwarae’n digwydd er ei les ei hun, ac nid yw’n cael ei berfformio am unrhyw wobr, tystysgrif neu statws. Chwarae yw’r broses y mae’r plant yn gysylltiedig â hi yn hytrach na’r cynnyrch terfynol.

Mae chwarae yn mynd uwchlaw oedran, gallu, ethnigrwydd, sefyllfa gymdeithasol, crefydd a rhyw. Gall ddigwydd mewn llawer o wahanol ffurfiau ac mae ganddo nifer o wahanol nodweddion. Mae’r cwmpas a’r potensial hwn mewn chwarae yn ei wneud yn gynhwysol i bob plentyn ac unigolyn ifanc.

Yr Angen i Chwarae

“Chwarae yw’r broses ddysgu elfennol y mae’r ddynoliaeth wedi mynd trwyddi wrth datblygu. Mae plant yn arddangos rheidrwydd ymddygiadol a dymuniad greddfol i chwarae. Mae wedi cyfrannu’n sylweddol at oroesiad esblygiadol a datblygiadol ein rhywogaeth. Mae plant yn defnyddio chwarae yn yr amgylchedd naturiol i ddysgu am y byd y maent yn byw ynddo gydag eraill. Dyma’r broses o ddysgu a thyfu, ac fel y cyfryw mae popeth a ddysgir trwy chwarae o fudd i’r plentyn.” (Polisi Chwarae LlCC 2002) 1

Mae chwarae’n hanfodol i les corfforol ac emosiynol pob plentyn ac unigolyn ifanc ac mae’n ganolog i fywyd iach y plentyn. Mae’n effeithio ar ddatblygiad eu cyrff a’u hymenyddiau. Pan roddir cyfle i blant chwarae maent yn fwy tebygol o fod yn gorfforol egnïol trwy redeg, neidio, dawnsio, dringo, codi, gwthio neu dynnu. Trwy chwarae mae plant yn teimlo ystod eang o emosiynau gan gynnwys rhwystredigaeth, penderfyniad, cyflawniad, siom, hyder a chynnwrf, a thrwy ymarfer, gallant ddysgu sut i reoli’r rhain. Trwy chwarae gyda’u cyfoedion mae plant hefyd yn datblygu eu sgiliau cymdeithasol a meithrin cyfeillgarwch cryf, sy’n arwain at deimladau cadarnhaol o hapusrwydd a pherthyn.

Mae plant yn mynd ati’n fwriadol i chwilio am ansicrwydd corfforol ac emosiynol wrth chwarae. Mae chwilfrydedd a holgarwch plant yn cychwyn yn y crud ac mae’r awydd i archwilio’r anhysbys ac arbrofi â’u hamgylchoedd yn ddwfn oddi mewn iddynt. Trwy gymryd risgiau a chael profiadau chwarae anturus gall plant herio eu hunain, profi cyfyngiadau’r amgylchedd o’u cwmpas, datblygu sgiliau datrys problemau a chanfod dulliau creadigol o ymateb i sefyllfaoedd newydd. Yn y pen draw mae chwarae yn dylanwadu ar allu’r plentyn i fod yn addasadwy ac yn wydn, i ymdopi â digwyddiadau sy’n peri straen ac felly mae’n eu galluogi i gefnogi eu lles eu hunain.

Mae chwarae yn rhan anhepgor o blentyndod ac os na roddir mynediad am ddim i blant at yr ystod ehangaf o gyfleoedd chwarae sy’n cael ei ddewis o wirfodd, ei arwain yn bersonol a’i gymell yn reddfol, caiff hynny effaith andwyol ar ddatblygiad y plentyn.

O fewn Cyngor Sir Ddinbych, rydym yn gwerthfawrogi’r plant a’r bobl ifanc yn ein cymunedau ac yn eu hystyried fel dinasyddion cyfartal, ac rydym yn cefnogi i gynnal eu hawl i chwarae, boed hynny trwy ddarparu cyfleoedd chwarae, neu drwy sicrhau bod cyfyngiadau ar chwarae’n cael eu hosgoi lle bynnag y bo’n bosibl. Oherwydd effeithiau cymdeithas fodern, rydym yn ymroddedig i ddatblygu mwy o fannau chwarae ad-daliadol o safon uchel; fodd bynnag rydym hefyd yn cydnabod na ddylai’r rhyddid i chwarae gael ei gyfyngu i’r mannau hyn, ond y dylid, yn hytrach, eu hyrwyddo ledled cymuned y plentyn.

Rydym yn cydnabod bod chwarae’n thema drawsbynciol ac yn annog pob rhanddeiliad, sefydliad a chymuned i ddeall y rôl sydd ganddynt i ddiogelu cyfleoedd digonol i chwarae o fewn cymunedau plant, fel rhan o’r ddyletswydd statudol.

[1] Llywodraeth Cymru – Cyfleoedd Chwarae ;  http://gov.wales/docs/dsjlg/publications/cyp/141007-wales-a-play-friendly-country-cy.pdf

Gallwch ganfod beth sy’n digwydd yn eich ardal trwy ddefnyddio ein offeryn chwilio ar yr hafan.

Cysylltwch â Ni

Gwasanaeth Gwybodaeth i Deuluoedd
Nghanolfan Oak Tree, Ffordd Las, Rhyl LL18 2DY

Ymholiadau cyffredinol: 01745 815891

Canolfan Cyswllt Cwsmeriaid
(Dydd Llun i ddydd Gwener, rhwng 8.30am a 5pm)

Rhif ffôn: 01824 706000

Cyfryngau cymdeithasol
Skip to toolbar